2
استادیار دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.
چکیده
یکی از موضوعات مورد توجه در حوزه سیاستگذاری علم، فناوری و نوآوری، همکاریهای بینالمللی علم و فناوری است. مطالعه پیشِرو با تمرکز بر مصداقی بارز از همکاریهای بینالمللی علم و فناوری که همکاریهای چندجانبه در بستر نهادهای بینالمللی است، اقدام به پیشنهاد چهارچوبی برای رتبهبندی این نهادها بهمنظور تصمیمگیری در مورد عضویت و بهرهبرداری بیشتر از ظرفیتهای آنها نموده است. بنابراین، پژوهش حاضر بهدنبال پاسخ به این پرسش است که «آیا میتوان چهارچوبی با معیارهای مشخص برای رتبهبندی نهادهای بینالمللی علم و فناوری طراحی نمود که بتوان بر اساس خروجیهای آن در خصوص حضور و عضویت در این نهادها تصمیمگیری کرد؟» بهمنظور پاسخ به این پرسش، فرضیهای مبتنی بر ایجاد چهارچوبی با محوریت کارکردهای نهادهای بینالمللی علم و فناوری مطرح گردید. این کارکردها به ترتیب عبارتند از: شکلگیری و پشتیبانی از تعاملات، ارتباطات و شبکهسازی در سطوح افراد، سازمانها و دولتها، مشروعیتبخشی و تصویرسازی مناسب در سطح منطقهای یا بینالمللی، تدوین مقررات و استانداردهای بینالمللی در حوزه علم و فناوری، تولید، پردازش و انتشار اطلاعات، نظارت و تضمین اجرای مقررات بینالمللی، تخصیص و تسهیم منابع، همکاری و اقدام مشترک، داوری و حلوفصل چالشهای بینالمللی، آموزش، توانمندسازی و ظرفیتسازی. در ادامه با استفاده از چهارچوب پیشنهادی، چهلوشش نهاد بینالمللی علم و فناوری فعال در حوزه سیاستگذاری در چهارچوب پیشنهادی مورد آزمون قرار گرفته و در شش طبقه رتبهبندی شدند. نتایج این رتبهبندی، این موضوع را نشان داد که جمهوری اسلامی ایران بیشتر در نهادهایی عضویت دارد که بر اساس چهارچوب رتبهبندی پیشنهادی در طبقههای دوم تا چهارم قرار میگیرند. در انتها، پیشنهادهایی درخصوص بازنگری عضویت جمهوری اسلامی ایران در این نهادها و همچنین استفاده بهینه از ظرفیت این نهادها مبتنی بر کارکردهای شناسایی شده، ارائه شده است.
نوروزی، عفت و مشایخ، جواد. (1405). پیشنهاد چهارچوبی برای رتبهبندی نهادهای بینالمللی علم و فناوری؛ مطالعه موردی نهادهای بینالمللی حوزه سیاستگذاری. راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی، 3(1)، 107–132.
MLA
نوروزی، عفت، و مشایخ، جواد. "پیشنهاد چهارچوبی برای رتبهبندی نهادهای بینالمللی علم و فناوری؛ مطالعه موردی نهادهای بینالمللی حوزه سیاستگذاری"، راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی، 3، 1، 1405، 107–132.
HARVARD
نوروزی، عفت، و مشایخ، جواد. (1405). 'پیشنهاد چهارچوبی برای رتبهبندی نهادهای بینالمللی علم و فناوری؛ مطالعه موردی نهادهای بینالمللی حوزه سیاستگذاری'، راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی، 3(1), pp. 107–132.
CHICAGO
نوروزی، عفت و مشایخ، جواد، "پیشنهاد چهارچوبی برای رتبهبندی نهادهای بینالمللی علم و فناوری؛ مطالعه موردی نهادهای بینالمللی حوزه سیاستگذاری." راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی، 3 1 (1405): 107–132,
VANCOUVER
نوروزی عفت، مشایخ جواد. پیشنهاد چهارچوبی برای رتبهبندی نهادهای بینالمللی علم و فناوری؛ مطالعه موردی نهادهای بینالمللی حوزه سیاستگذاری. راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی. 1405;3(1):107–132.