راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی

راهبردهای دیپلماسی در سازمان های بین المللی

بریکس و دلار زدایی؛ فرصت‌ها و تنگناها

نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 عضو هیئت علمی گروه علوم سیاسی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
3 دانشجوی کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
چکیده
امروزه نقش سازمان‌های منطقه‌ای ازجمله بریکس در کاهش پیامدهای دلار و دلارزدایی بر اقتصاد جهانی یکی از موضوعات کلیدی در اقتصاد جهانی است. از این منظر، بریکس به‌عنوان باشگاهی از اقتصادهای نوظهور، ظرفیت‌های ویژه‌ای مانند تنوع اقتصادی، منابع طبیعی و بازارهای مصرف بزرگ داخلی را برای کاهش نقش دلار در اختیار دارد. شواهد حاکی از آن است که اعضای بریکس مکانیسم‌های مالی مستقلی نظیر بانک توسعه جدید و سیستم‌های پرداخت جایگزین را ایجاد نموده و مبادرت به تقویت همکاری‌های اقتصادی میان اعضا و توسعه مشارکت‌های استراتژیک نموده‌اند و این امر می‌تواند به کاهش هزینه‌ها و تنظیم سازوکارهای نوین در این راستا کمک کند. بااین‌حال این روند با چالش‌هایی چون تفاوت‌های سیاسی و اقتصادی داخلی میان اعضای بریکس، مقاومت اقتصادهای غربی و پیچیدگی‌های موجود در سیاست‌های هماهنگ و مشترک مواجهه است. بر همین اساس، سؤال اصلی این پژوهش آن است که چگونه بریکس می‌تواند وابستگی به دلار را کاهش دهد و در این راستا چه فرصت‌ها و تنگناهایی وجود دارد؟ در پاسخ، این فرضیه مطرح است که بریکس از طریق تقویت تنوع اقتصادی، ایجاد مکانیسم‌های تجاری جدید و مشارکت‌های استراتژیک می‌تواند نقش دلار را در اقتصاد جهانی کاهش دهد. این پژوهش با هدف شناخت استراتژی‌های اقتصادی، فرصت‌ها و تنگناهای موجود در مسیر دلارزدایی انجام شده و تلاش می‌کند تا این موضوع را نسبت به یک نظم جهانی ارزیابی کند. نتایج پژوهش بیانگر آن است که دلارزدایی به تقویت استقلال اقتصادی و کاهش سلطه اقتصادی و سیاسی در سطح جهانی منجر شده است و این تغییر در نظم اقتصادی جهان، زمینه را برای توسعه پایدارتر اعضای بریکس فراهم می‌کند. این پژوهش با بهره‌گیری از نظریه وابستگی و استفاده از روش کیفی و رویکرد تحلیلی-توصیفی، ساختارهای اقتصادی و روابط نابرابر میان مرکز و پیرامون را مورد تجزیه‌وتحلیل قرار داده است.
کلیدواژه‌ها